Meer dan boeken: hoe de bibliotheek verbindt rond duurzaamheid

10 maart 2026

Artikel
Meer dan boeken: hoe de bibliotheek verbindt rond duurzaamheid

Wouter van Heiningen is directeur van Bibliotheek De Plataan, actief in Vlaardingen, Maassluis en Midden-Delfland. Sinds 2023 is hij lid van de Green Business Club Waterweg. Dat lidmaatschap kwam voort uit een bijzondere aanleiding: in datzelfde jaar won De Plataan de MVO-trofee van het Sociaal Economisch Netwerk, een prijs voor organisaties die zich actief inzetten voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een van de prijzen was een lidmaatschap van de GBC. 

De MVO-trofee vormde een erkenning voor het brede maatschappelijke werk van de bibliotheek. En daarin zit volgens Wouter een duidelijke link met duurzaamheid.

Basisvaardigheden als fundament

De bibliotheek zet zich dagelijks in voor het versterken van basisvaardigheden. “We doen veel aan taalontwikkeling, zoals taalcafés, taallessen en individuele begeleiding,” vertelt Wouter. “Daarnaast zijn we het Informatiepunt Digitale Overheid, waar we mensen helpen die vastlopen op overheidssites.” 

De Plataan werkt daarbij intensief samen met andere sociaal-maatschappelijke organisaties. “Die samenwerking en alles wat we doen om mensen zelfredzamer te maken, was uiteindelijk voldoende om die MVO-prijs te winnen.”

Aansluiting bij de SDG’s

Die maatschappelijke inzet sluit goed aan bij de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. “Niet elk doel is even concreet voor ons,” zegt Wouter. “Schoon drinkwater bijvoorbeeld: daar kunnen we vooral informatie over geven. Maar doelen als onderwijs, gezondheid en welzijn en toegang tot informatie passen precies bij wat wij doen.”

Extra inspiratie kwam van een studiereis naar Oslo, waar een grote bibliotheek duurzaamheid en SDG’s expliciet had geïntegreerd. “We zagen daar hoe vanzelfsprekend dat kan zijn. Als je al op veel doelen actief bent, is het logisch om je daar ook aan te verbinden.”

Stap voor stap verduurzamen

Op het gebied van verduurzaming van het gebouw is De Plataan stap voor stap te werk gegaan. “We hebben zonnepanelen, afvalscheiding en ledverlichting. Dat zijn de relatief makkelijke stappen.” Niet alles kan tegelijk. “We zijn voor een groot deel afhankelijk van subsidie en hebben geen vrij investeringsbudget.” 

Daarom wordt duurzaamheid meegenomen op natuurlijke momenten. “Als iets vervangen moet worden, kiezen we voor een zuinigere optie. De verwarmingsketels zijn bijvoorbeeld recent vernieuwd. Zo wordt het pand steeds een beetje duurzamer.” 

Over enkele jaren verhuist de bibliotheek in Vlaardingen naar de Grote Kerk. “Kerken zijn van zichzelf niet duurzaam,” zegt Wouter. “Daarom was één van onze voorwaarden: als wij daar intrekken, moet het energieverbruik flink omlaag.” De plannen voorzien onder andere in warmtepompen, zonnepanelen en goede isolatie. 

Ook bij herinrichting kijkt de Plataan kritisch naar materiaalgebruik. “We proberen altijd spullen te hergebruiken. Tafels en stoelen krijgen vaak een tweede leven, soms bij ons, soms bij andere organisaties. Dat lukt verrassend goed.”

Verbindende rol in de regio

Wouter ziet een brede rol voor de bibliotheek bij de duurzaamheidsuitdagingen in de regio. “In deze regio is veel zware industrie. Als die duurzamer gaat produceren, heeft dat enorme impact. Maar ook in woonwijken valt nog veel te winnen.” 

Volgens hem kan de bibliotheek hierin een verbindende rol spelen. “Wij zijn van de informatie en hebben een groot publieksbereik. Als er fondsen of regelingen zijn voor verduurzaming, kunnen wij helpen die onder de aandacht te brengen. Op het moment dat je met burgers wilt communiceren, is de bibliotheek een uitstekend vehikel.” 

Daarnaast kan de bibliotheek als community library ruimte bieden aan mensen met ideeën, onder meer door het beschikbaar stellen van een plek én een netwerk. “Als je als burger een idee hebt en je wordt gekoppeld aan gelijkgestemden, kan dat enorme katalysator zijn.” Daarmee onderstreept Bibliotheek De Plataan dat duurzaamheid niet alleen draait om gebouwen en techniek, maar ook om kennis, mensen en verbinding. Als toegankelijke ontmoetingsplek werkt de bibliotheek toe naar een steeds belangrijkere rol in de duurzame transitie van de regio.

Wil je sparren met ondernemers zoals Wouter over duurzaamheid?
Mail dan nu naar stan@greenbusinessclub.nl om een verkennend gesprek in te plannen en ontdek hoe je participant kunt worden!

Door: Sylvana Robbers
Foto: Oscar Langerak

0 reacties

Laat een reactie achter